ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

                " विवेक बुद्धी हा आपला आतील आवाज आहे. जेव्हा आपण चूक करतो तेव्हा तो आपल्याला योग्य मार्गदर्शन करतो. हा सत्य आणि सचोटीचा आवाज आहे."

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु

३० ऑगस्ट १९७९ 
                 कान्हा, तू माझे आश्रयस्थान आहेस. हे प्रभू, मी तुला शरण आलोय. माझ्यावर कृपा करा आणि तुमच्या चरणांशी घेऊन जा. महात्मा गांधींप्रमाणे मृत्युसमयी माझ्याही मनात तुमचाच विचार असो. हे  वैकुंठवासा, श्रीमन नारायणा, श्रीरंगा, श्रीकृष्णा, श्रीनिवासा, हरे राम, हरे राम, राम राम हरे हरे, श्रीश्रीपती, श्री महाविष्णू या नराला नारायण बनवा आणि या यःकश्चित जीवाचा उद्धार करा. हे आंडाळमाते, मला तुमची चरणसेवा, उत्कट भक्ती करण्याची संधी द्या आणि आत्मज्ञान, परमभक्ती व स्थितप्रज्ञता प्रदान करून माझ्यावर कृपा करा. तुम्हीच माझे आश्रयस्थान आहात. तुमच्या चरणी माझे सादर प्रणाम !
                 महात्मा गांधींनी " हे राम " म्हणत अखेरचा श्वास घेतला, माझ्या वडीलांनी त्यांच्या अखेरच्या क्षणी " ॐ नमो नारायणाय " चे नामस्मरण केले. 
                ईश्वराचा ध्यास घेतलेल्या कुटुंबात माझा जन्म झाला. माझ्या पूर्वजांनी केलेल्या आर्त पुकारामुळे ह्या कुटुंबात माझा जन्म झाला. ह्याच कारणामुळे माझ्या मनात आंडाळप्रमाणे भगवंताशी विवाह करून त्यांच्याशी एक होण्याची इच्छा निर्माण झाली. माझ्या आजोबांनी ' माझा पुन्हा गर्भात प्रवेश न होवो ' अशी  आंडाळदेवीची प्रार्थना केल्यामुळे मी त्यांच्या वंशात जन्मले. मी स्वामींना सांगितले, " सर्वांचा जन्म विश्वगर्भातून आपल्या पोटी व्हायला हवा." 
               अशी होती परिस्थिती माझ्या जन्माच्या वेळची आणि माझ्या बालपणीची. 

प्रकरण एक समाप्त 

जय साईराम

ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

         " एखाद्या जन्मापासून मृत्युपर्यंत उमटलेले भावच मनावर उमटलेले दीर्घ ठसे बनतात. " 

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु

२४ एप्रिल १९५३ 
                 मला अमरत्वाचा वर देण्याची कृपा करा. तुम्ही ब्रम्ह आहात. तुम्ही म्हणता तुमच्यामध्ये सत्य वा असत्य काही नाही. तुमच्या अनादीकालीन रूपाचे या भक्ताला दर्शन घडवा. हे आदि नारायणा, केवळ तुम्हीच माझे आश्रयस्थान आहा. 
२३ मे १९५३
                 हे तेजोमया, या यःकच्शित जीवाला तुमच्या सुवर्ण चरणांशी घेऊन जाण्याची कृपा करा. मला तुमची प्राप्ती होवो. मला झालेल्या जन्ममृत्यु रोगाचे निवारण करा अशी मी तुमच्याकडे प्रार्थना करतो. अन्यथा या रोगाचे निवारण कोण करणार ? या पापी जीवाचा याच जन्मात उद्धार करा. तुमच्यापर्यंत पोहचणाऱ्या मार्गावर माझी पावले पडू देत. या जन्ममृत्यूच्या फेऱ्यातून मला मुक्त करा. मला पुन्हा जन्म घ्यावा लागणार नाही असा वर द्या. हे परब्रम्हा, केवळ तू माझे आश्रयस्थान आहेस. 
२ सप्टेंबर १९७९ 
                  हे श्रीरंगनाथा, प्रभुवरा, तुम्ही आमचे कुलदैवत आहात. हे ईक्ष्वाकु कुलोत्पन्ना ! या भक्ताच्या हाकेस प्रतिसाद द्या ना. हे पुरुषोत्तमा, विश्वंभरा मला ' काय ?' म्हणून विचारणार नाही का ? मला आत्मज्ञान द्या. मला तुमच्या दिव्य चरणांशी आसरा द्या. काळ सरत आहे. मृत्यूसमयी माझ्या मनात केवळ तुमचाच विचार असू दे. हे वैकुंठवासा, श्रीरंगा, शरणम्. 
रामाचा ईक्ष्वाकु वंश, हाच आमचाही वंश आहे; असे स्वामींनी सांगितले. 

उर्वरित मजकूर पुढील भागात ..... 

जय साईराम

 

ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

            " आत्मसाक्षात्कार झालेल्या योग्यांसाठी वेदांचा उपयोग एवढाच असतो जेवढा एखाद्या पाण्यानी तुडुंब भरलेल्या ठिकाणी असलेल्या छोट्याशा सरोवराचा ! "

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु 

                    माझ्या आजोबांमध्ये तमिळ संत रामान्नुज यांचे गुरु श्री आळवार यांचा अंश आहे . अशा वंशामध्ये माझा जन्म झाला . 
                    आमचं खूप मोठं एकत्र कुटुंब होतं. माझी पणजी , आजी , वडील , आई , काका सगळे एकत्र रहात होते . आमच्याकडे सतत पै पाहुण्यांची वर्दळ अ. नोकरचाकर असूनही सर्वजण घरकामास हातभार लावत. माझे आई वडील हे आमच्या घरातील एकमेव दाम्पत्य ! ते सुद्धा फार थोड्या काळासाठी एकत्र राहिले. प्रत्येकजण आपआपल्या विश्वात रममाण असे . मात्र प्रत्येकाचे विश्व परमेश्वराशी निगडित होते . माझ्या लग्नानंतर मी आणि माझे पती आमच्या मुलांसह या घरात राहिलो . 
                 आमच्या कुटुंबातील प्रत्येक जीव किती आर्ततेने देवासाठी तळमळत असे, रडत असे हे त्यांनी लिहिलेल्या डाय-यांमधून आणि काव्यांमधून व्यक्त झाले आहे. त्यांच्या जीवनातून त्यांची खरी वृत्ती दिसून येते, माझ्या वडिलांच्या डायरीतील काही उतारे मी खाली देत आहे. 
८ फेब्रुवारी १९५३
                 कान्हा, तू वायू, अग्नी आणि वरुण आहेस. सर्व देवताही तूच आहेस. तू परब्रम्ह आहेस. मी तुला प्रणाम करतो. सर्व देवतांमध्ये तुला पाहण्याची व तुझ्यामध्ये सर्व देवतांना पाहण्याची दृष्टी मला प्रदान कर. कान्हा, या यःकच्शित जीवाचा उद्धार कर. हे नीलवर्ण प्रभूवरा, केवळ तूच माझे आश्रयस्थान आहेस. शरणम्. शरणम्.

उर्वरित मजकुर पुढील भागात .....

जय साईराम

ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

              " आत्मा म्हणजे काय ? ते शुद्ध चैतन्य आहे. जो अविनाशी, अजन्मा, अमर आहे. "

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु 

                    गावातील बहुतेक सर्वजण वैष्णव होते. प्रत्येक कुटुंबाचा एक गुरु असे, एक ब्राम्हण पुरोहित. हे गुरु श्रीरंगम किंवा श्री विलिपुत्तूर येथे राहणारे असत. उत्तरेकडील बनारसमध्ये ज्याप्रमाणे भक्त त्यांचे अखेरचे दिवस ईश्वरचिंतनात व्यतीत करतात, त्याप्रमाणे ही स्थाने म्हणजे दक्षिणेकडचे बनारसच होय. माझ्या पूर्वजांनी ह्या पुरोहितांना राहण्यासाठी श्रीरंग विलास मंदिर बांधले. हे पुरोहित आमच्या गावी येत आणि मंगलविधी पार पाडत. यातील सर्वात महत्वाचा ' मुद्रा कार्यक्रम ' होय. भक्तांच्या खांद्यावर शंख आणि चक्र यांची मुद्रा ठसवणे. या मुद्रा म्हणजे भक्ताच्या संपूर्ण शरणागतीचे प्रतिक ! 
                   दरवर्षी आमच्या गावात कृष्णाष्टमीचा सोहळा अत्यंत उत्साहाने साजरा केला जात असे व रामनवमीला अखंड रामनामाचा जप केला जात असे. माझे वडील आमच्या समाजाचा आधारस्तंभ होते. दरवर्षी ते गांधी जयंती उत्सवही साजरा करत. त्या दिवशी गावातील स्त्रिया आमच्या घराच्या व्हरांड्यात येत आणि चरखा यज्ञामध्ये सहभागी होत. दुपारी हरिजनांना अन्नदान केले जात असे. 
                 आमचं गाव छोटसं होतं. गावातील वडीलधारी माणसे आमच्या घरापुढील व्हरांड्यात जमत. माझे काका रामायणाचे वाचन करत आणि त्यावर विवेचन करत. त्यांना या महाकाव्याविषयी अत्यंत प्रेम होते. त्यांनी ' सचित्र रामायण ' तयार केले होते. माझ्या वडिलांचे पूर्वज आळवार हे प्रसिद्ध कवी होते. २०० वर्षांपूर्वी त्यांनी अनेक भक्तीरचना लिहून प्रकाशित केल्या. त्यातील एक भक्तीरचना … 

हे आंडाळदेवी, हा जन्म नको मज 

कृपा करोनी मुक्ती दे मज 

गर्भातच सुरु होती जीवाचे क्लेश 

शृंखलाबद्ध , जणु बंदीवान 

दशा जीवाची वाघुळासमान

नको नको हे काही नको मज ! 

पुनःपुन्हा गर्भातील जीवन नको मज ! 

उर्वरित मजकूर पुढील भागात ..... 

जय साईराम  

ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

        " सर्वकाही परमेश्वर आहे. प्रत्येक गोष्ट परमेश्वराचेच रूप आहे तेथे केवळ परमेश्वरच आहे अन्य काही नाही. " 

 प्रकरण एक

बीज पुढे सुरु

                  घरातील कामकाज आणि शेतीवाडीची  देखभाल यासाठी आमच्याकडे अनेक नोकरचाकर होते. आमच्यासाठी आणि विक्रीसाठी शेतात तांदूळ, डाळ व भाजीपाला याची लागवड केली जात असे. घराच्या मागील दारी गोठ्यात पुष्कळ गायी होत्या. आमच्या वडिलोपार्जित घराला तीन प्रवेशद्वारे होती. पुरुषमंडळी पुढील दाराने जा ये करत. स्त्रिया बाजूच्या दराने आणि नोकरमाणसं मागील दाराने जा ये करत. गावात प्रथम आमच्या घरात वीज आली. 
                  माझे पूर्वज शेतकारी होते. ५०० वर्षांपूर्वी ते आंध्रप्रदेशमधून तामिळनाडूमध्ये स्थलांतरित झाले. प्रथम आन्डी रेड्डी व कादुका रेड्डी हे दोघे मदुराईला येऊन स्थायिक झाले. त्यांनी शेतात खूप कष्ट केले. आमच्या समाजाची वाढ झाली. काळाच्या प्रवाहात अनियमित पावसामुळे शेती मागे पडली. समाजातील काही लोकांनी दुसऱ्या गावी जाऊन हॉटेल व्यवसाय सुरु केला. इतरांनीही तोच मार्ग स्वीकारला. गावात श्रीमंती आली. आमच्या गावात दरवर्षी मुनियांडी मंदिरात जत्रा असते. या जत्रेला मात्र व्यवसायानिमित्त दुसरीकडे स्थायिक झालेले सर्वजण न चुकता हजेरी लावतात. सर्वजण ह्यादिवशी सहकुटुंब - सहपरिवार येऊन मुनियांडी या ग्रामदेवतेची पूजा करून तिच्या प्रती कृतज्ञता व्यक्त करतात. 

उर्वरित मजकूर पुढील भागात ..... 

जय साईराम

 

ॐ श्री साई वसंतसाईसाय नमः 

सुविचार 

" अनासक्त जीवन जगणे म्हणजेच मुक्ती होय. "

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु 

                   डॉक्टरमामा - गावात राहणारे आमचे दूरचे नातेवाईक. त्यांच्या काही प्रेमळ आठवणी माझ्या मनात आहेत. सर्वजण त्यांना ' डॉक्टरमामा ' म्हणत. माझ्या वडिलांसारखे तेही एक स्वातंत्र्य सैनिक होते आणि तरुणपणात बऱ्याचदा तुरुंगात गेले होते. ते अविवाहित होते. ते त्यांच्या बहिणीच्या घरी रहात आणि माझ्या आजीच्या घरात त्यांचा दवाखाना होता. ते गरिबांवर मोफत औषधोपचार करीत. माझ्या लहानपणी ते रोज मला आंघोळ घालत. संध्याकाळी मी शाळेतून आल्यावर मला इंग्रजी व्याकरण शिकवत. ते खूप शिस्तप्रिय होते. जर मी व्यवस्थित अभ्यास केला नाही तर ते छडीचाही वापर करत. अध्यात्माचे धडे देऊन त्यांनी मला मोलाची मदत केली. ते माझे गुरु होते. त्यांनी माझ्या मुलांनाही इंग्रजी व्याकरण शिकवले. त्यांच्या कडकपणाला घाबरून, ते आले की मुले पळून जात किंवा लपून बसत. तरीही ते त्यांना शोधून काढत आणि पकडून अभ्यासास बसवत. त्यांनी गावातील मुलांनाही शिक्षण व अध्यात्माचे धडे देऊन मदत केली. त्यांचे नाव ' रामचंद्र ' होते, परंतु गावातील लहानथोर सर्वजण त्यांना डॉक्टरमामा म्हणत. 
                  चंदामामा हे नाव सर्वांना परिचित आहे. डॉक्टरमामा हे आमचे चंदामामा होते. ते खूप भाविक होते. त्यांचे देशावर प्रेम होते. दुसऱ्यांची सेवा करणे हा त्यांचा स्थायीभाव होता. 
                   मी अगदी लहान असताना मला झोप येत नसेल, तर डॉक्टरमामा आजीच्या बागेतील झाडाला बांधलेल्या झोक्यावर मला झोका द्यायचे. 
                   हे लिहिता लिहीताच माझ्या लक्षात आले की मी बालपणी रात्रंदिवस का रडत असे, परमेश्वरापासून विलग झाल्यामुळे. त्याचा विरह हेच माझ्या रडण्याचे कारण होते ! 

उर्वरित मजकूर पुढील भागात .....

जय साईराम

ॐ श्री साई वसंतसाई साय नमः 

सुविचार 

        " आपल्या मार्गात अनेक अडथळे आले तरी आपण आपला धर्म, सदाचरण याच्याशी निष्ठावंत राहिले पाहिजे."

प्रकरण एक 

बीज पुढे सुरु

                   भगवान श्री कृष्णावर माझ्या आईची उत्कट भक्ती होती. ती आर्ततेने भगवंताचा धावा करत असे. तिच्या करुण हाकांनी आमचे रिकामे घर भरून जात असे. माझ्या आईला भौतिक सुखात अजिबात रस नव्हता. भौतिक सुख तिला माहितही नव्हते. दररोज एक तास माझी आई स्वतःला माडीवरच्या खोलीत कोंडून घेऊन कृष्णासाठी रडत असे. ती टाहो फोडून कृष्णाला विचारात असे, " हे कृष्णा, मला तुझे दर्शन कधी होईल ?" रस्त्यावरून जाणाऱ्या येणाऱ्या लोकांना तिचे करुण रुदन ऐकू येत असे. 

हे कृष्णा, माझ्यासाठी इथे कोण आहे ?

या गावात माझे स्वतःचे स्थान नाही 

माझे इथे कोणी नाही. 

हे प्रभु, मी तुझे चरण घट्ट धरून ठेवते. 

                   लहान असताना मी सतत आईजवळच असे आणि शांतपणे तिच्या उत्कट कृष्णध्यासामध्ये तल्लीन होऊन जात असे. माझी आई माझी गुरुही होती. तिने माझे पोषण भगवद् भक्तीनेच केले. " भक्ती हे मुक्तीचे बीज आहे. " ती सतत कृष्णाच्या फोटोशी बोलत असे. लहानपणी झालेल्या या संस्कारांमुळेच मी आज स्वामींच्या फोटोशी बोलते, परमेश्वराबरोबर हसते, रडते.
                   आमचे कुटुंब दानशूरतेसाठी प्रसिद्ध होते. अन्नदान आणि साधू संन्याशी, यात्रेकरू यांची सेवा या गोष्टी आम्हाला नित्याच्याच होत्या. घरातील वडीलधारी मंडळी अशा सेवाकार्यासाठी गरज पडल्यास घरातील स्त्रियांचे दागिने वापरण्यासही मागे पुढे पहात नसत. आमच्या गावातील गरीब शेतमजुरांसाठी माझी पणजी भल्या पहाटे मोठ्या भांड्यामध्ये ताक आणि भात बनवून व्हरांड्यात ठेवत असे. शेतावर निघालेले कामकरी जाताना त्यांच्या वाट्याचा ताक भात घेऊन जात. 

उर्वरित मजकूर पुढील भागात ..... 

जय साईराम